Neem je bijbel mee naar de kerk!

pom2b_02Ik geniet van m’n iPad. Volgens mij is het een van de meest indrukwekkende apparaten die uitgevonden zijn. In één lichtgewicht tablet van reisformaat heeft de gebruiker alles binnen handbereik. Niet alleen de bekende social media apps die iedere gebruiker heeft op zijn smartphone, maar ook ontelbare snufjes van de laptop of zelfs de tv.

Tegelijk vind ik dat deze geavanceerde 21ste eeuw technologie onmisbare aspecten van het christelijk geloof ingrijpend veranderd. Neem één voorbeeld: de groeiende neiging om een concrete, zichtbare bijbel (weet je wel, waarvoor je je vinger moet likken om de bladzijde om te slaan) te vervangen door een tablet op de preekstoel.

Voor alle duidelijkheid: ik heb niks tegen predikanten die op de preekstoel een tablet gebruiken voor preek-aantekeningen. Maar ik maak me wel zorgen over het vervangen van een tastbare bijbel door een tablet op de preekstoel. Terwijl de predikant de preekstoel op gaat om het Woord van God te brengen aan het volk van God, zie je geen tastbare bijbel in zijn hand, of voorop de preekstoel, zichtbaar voor de hele gemeenschap als het boek dat in het middelpunt van de aandacht staat. In plaats daarvan ziet de gemeente een tablet. Dit lijkt misschien onschuldig, toch geloof ik dat er mogelijke gevaren schuilen in deze verschuiving.

Andere boodschap

Allereerst straalt het vervangen van een tastbare bijbel door een tablet een totaal andere boodschap uit aan de gemeente. Ok, deze tablet bevat de digitale tekst van de bijbel, maar zichtbaar staat die tablet voor zoveel meer. Het is een icoon van social media en een buffet van eindeloos vermaak. Vraag het m’n kinderen. Het zien van een iPad vraagt om directe toegang tot Sesamstraat op Netflix. Voor een volwassene is de tablet een direct venster op zijn of haar sociaal leven. Zoals geadverteerd, is de iPad ESPN Magazine, een Visa card statement, creatieve ideeën op Pinterest, hotelreserveringen op Hawaii, de laatste voetbaluitslagen, Adele op iTunes, de route naar de dichtstbijzijnde Starbucks, de laatste beurs noteringen, en – ook nog – de bijbel, naast duizenden van jouw favoriete e-boeken.

In tegenstelling daarmee: hoe eenvoudig en tegelijk diepgaand is een tastbare bijbel, misschien wel in leer gebonden en versleten door het vele gebruik. Gedragen door dominee Steve de preekstoel op, maakt dit grote, omslachtige boek duidelijk dat hij op het punt staat de mensen een boodschap van God zelf te brengen. Kort gezegd staat een tastbare bijbel op de preekstoel veel meer voor iets gefocused en beperkt: een zichtbaar symbool van God die tot zijn volk spreekt, de Opperherder die zijn kudde voedt.

Bijbels analfabetisme in de kerkbanken

In de tweede plaats zou de tablet, ongewild en niet direct zichtbaar, bijbels analfabetisme in de kerkbanken aannmoedigen. Dit klinkt vast schokkend. Want hoe kan een tablet die ons voorziet van een overvloed aan bijbelstudiemiddelen, een digitaal manuscript van de Bijbel, en ontelbare andere bronnen… hoe kan zo’n tablet nou een cultuur van bijbels analfabetisme scheppen? Een van de beperkingen van een digitale tekst, terwijl je daar zit met je iPhone of smartphone, is dat het niet meer nodig is om door boeken van de bijbel heen te bladeren om de preektekst te vinden. Als de prediker zegt: “Pak in je bijbel er ’s bij…”, klikt de kerkganger eenvoudigweg op een link of toetst de tekst in een zoekmachine. Het gevolg is dat studenten niet weten waar de boeken in de bijbel staan, laat staan hoe het groot-verhaal van Gods heilsgeschiedenis zich ontwikkelt. Veel kerkgangers kunnen de tekst niet in z’n context zien. Met als gevolg, dat deze ouderwetse, basale vaardigheden om de bijbel te leren verloren raken.

Zelfs niet-christelijke wetenschappers, zoals Nicholas Carr en Mark Bauerlein wijzen hierop, als het gaat over het digitaal lezen van een boek. John Bombaro legt uit, dat deze schrijvers, en nog vele anderen, de conclusie trekken dat wij een “afgestompte benadering van teksten kennen, zonder het zicht op wat er op de volgende bladzijde staat over de ontwikkeling van de hele tekst”. Dit “traint onze geest alleen maar om pragmatisch, verbrokkeld en fragmentarisch te denken.”  Wat betreft de bijbel verliezen we dus “de voortgang van het hele verhaal”, door de geprinte tekst los te laten, omdat “digitale teksten zich verzetten tegen een overzichtsbeeld en begrip van het hele verhaal van de bijbel.”

Voor de rest van het artikel (in het engels), klik hier

Matthew Barrett (mijn vertaling)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s