Hoe lees jij bijbel?

Ik zal het niet gauw vergeten. Ik was een cursusavond aan het voorbereiden voor een kerk. De leiding benadrukte nog eens dat elke les een persoonlijk leerpunt moest hebben voor iedere deelnemer. “Toepassing is de sleutel”, zei hij, “de enige manier om mensen de bijbel te onderwijzen en hun aandacht vast te houden is een persoonlijke toepassing.”

Dat is een interessante opmerking, die voor een deel waar is. Want we lezen de bijbel met de verwachting dat we meer doen dan alleen oude geschiedenis leren. We hopen er meer uit te halen dan alleen informatie. We hopen dat het ons iets te zeggen heeft, relevant is voor onze levens, misschien iets met ons dóet. Dat is goed en terecht. Wat is dan het probleem?

Het probleem is dat we zo een serie verwachtingen hebben bij ons verlangen naar een bijbel die altijd relevant is voor mij, hier en nu. Drie belangrijke verwachtingen zijn:

1. Spreek tot mij: We gaan ervan uit dat de bijbel direct tot ons spreekt. Als we even stil staan en er over nadenken, zouden we herinneren dat – o ja! – het brieven zijn aan mensen in Korinte in de eerste eeuw, of liederen van het oude Israel. Maar dat vergeet je zomaar en je begint zomaar de woorden van de bladzijden af te lezen en rechtstreeks in je hart.

2. Spreek praktisch tot mij: Het probleem van die eerste verwachting wordt alleen maar versterkt als we de bijbel verbrokkelen tot hapklare brokjes, die zomaar uit hun context worden geplukt. Bijbel’verzen’ lezen versterkt het idee dat ik het stukje eruit kan halen dat alleen voor mij is. Omdat sommige van die bijbelstukjes duidelijk niet van toepassing zijn op mij, kan ik gerust blijven bij de aansprekende stukjes en de rest negeren.

3. Spreek tot mij alleen: we vergeten zomaar dat de bijbel voor het overgrote deel geschreven is aan gemeenschappen, niet aan individuen. Wanneer we daar dus woorden uitplukken en alleen maar onze indivuele situaties overdenken, komen we er niet aan toe te overwegen hoe een groep mensen de bijbel met elkaar in praktijk zou brengen.


Als ons Bijbellezen door deze verkeerde verwachtingen ontspoort, wat kunnen we er dan aan doen om in het goede spoor te blijven?

1. Luister mee: de bijbel is een verzameling geschriften uit een oude wereld, waar we eigenlijk in mee-luisteren. De eerste stap in goed lezen is te kijken wat de verschillende boeken allereerst betekenden in hun eigen wereld. De woorden klinken in een context – historisch, cultureel en religieus. God sprak eerst tot andere mensen voordat hij tot ons sprak, en om te weten wat God vandaag zegt, moeten we eerst weten wat God toen te zeggen had.

2. Lees breed: de bijbel is een verzameling geschriften die bedoeld is om in z’n geheel te lezen. De boeken hebben ieder een eigen karakter als oude literatuur die op hun eigen manier werkt. Het zijn verhalen, liederen, brieven, en nog veel meer, en moeten zo ook gelezen worden. Dan komen ze samen om het doorgaande verhaal te vertellen van Gods reddend werk in de geschiedenis. Lees dus hele boeken in plaats van altijd maar heen en weer te springen tussen kleine brokjes. Neem dan de boeken bij elkaar en lees ze als groot-verhaal. (dat is makkelijker als je een bijbeltekst neemt zonder al die cijfertjes en kopjes ertussen). We vinden onze identiteit meer als deel van het verhaal dan in individuele beloften en waarheden.

3. Denk aan ‘ons’: de bijbel is een verzameling geschriften gericht aan gemeenschappen, om hen te vertellen waar God mee bezig is en hoe die gemeenschappen kunnen meedoen in Gods project om de schepping te redden. God schept gemeenschappen voor restauratie, bedoeld om zichtbaar te maken waar het verhaal van deze wereld naar toe gaat. Onze individuele levens spelen een belangrijke rol in dit grotere verhaal, maar de transformatie gebeurt doordat hele gemeenschappen van Gods volk reddend samenwerken. Lees de bijbel met anderen.

Dit is dus mijn punt: de bijbel was nooit bedoeld om jou een persoonlijke toepassing te geven vanuit ieder vers. Soms kan het goed zijn om alleen maar te lezen, te leren en te begrijpen wat God aan het doen is in de geschiedenis van zijn volk. We kunnen ontspannen, breed lezen en meeluisteren. Zonder noodzaak om een of andere toepassing eruit te persen, waar die er niet is.

We moeten de bijbel de tijd geven en de druk weg nemen om continue het te moeten toepassen.

Maar maak je geen zorgen. Als we regelmatig en goed met de bijbel omgaan, heeft het meer dan genoeg te zeggen over onze levens nu. We groeien dan in verdiepende kennis van God en zijn eindeloze werk om de wereld te veranderen. Deze vorming in ons heeft de tijd nodig, maar is dieper en meer transformerend dan de snelle toepassing waartoe we zo vaak aangezet worden. Die vorming gaat werken als we de boeken van de bijbel van binnenuit kennen en dat reddingsverhaal beginnen uit te leven in onze eigen situatie.

Dus, ja! – de Schriften zijn bruikbaar voor ons vandaag. Maar ze zijn bedoeld om op een bepaalde manier te gebruiken. We hebben geen handboek gekregen met praktische tips voor iedere situatie. We hebben een bibliotheek van boeken uit de oudheid gekregen die ons vertelt over het eerste deel van Gods groot-verhaal. Langzamerhand opent de bijbel hoe God reddend en helend bezig is, en dan nodigt het ons uit om onze rol daarin in te nemen.

Wij doen mee in het drama van verlossing. En het meest geschikte instrument dat we hebben om ons leren hoe te leven is de bijbel – het script van het verhaal dat ver voor ons begonnen is.

Lees het. Leer het. Leef het. Dat is de vorm van toepassing waar de bijbel voor bedoeld was.

(mijn vertaling van dit artikel)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s