Gods Grond 4

Eén van de drie grote uitdagingen voor de kerk vandaag is, volgens mij: leven in het ritme van de Schepper, wat ook zorg voor de schepping inhoudt. Het gaat hier om het besef dat we altijd op Gods Grond leven. In meerdere blogs wil ik aan het besef werken dat wij een onderdeeltje zijn van een groot samenhangend systeem dat ‘aarde’ heet. Vervolgens probeer ik te beschrijven hoe het christelijk geloof een krachtige en hoopgevende houding aanmoedigt om op aarde te leven.
2187773984-1

Ik start met deze foto van een kindje. Om met een beeld te vangen dat onze wereld kapot is. Ik noem dit kindje maar even Seth. Bij dit beeld van Seth moet ik aan armoede denken. Seth lijkt ondervoed en uitgedroogd. Seth zit in een gebroken bak: Het lijkt erop dat hij als kind wil blijven spelen, hoe ellendig ook zijn toestand. Zijn armoede komt doordat het oneerlijk verdeeld is. Machtigen en rijken trekken geld en voedsel naar zich toe. Seth’s ouders moeten het doen met ehongeren karig kostje. Achter die armoede gaat dus uitbuiting schuil. En die uitbuiting kan zomaar te maken hebben met het klimaat: ruziën om de vruchtbare stukjes grond tussen grote uitgedroogde gebieden. Oorlogen worden erom uit gevochten. Misschien is deze foto van Seth wel genomen in een vluchtelingenkamp: samen met zijn familie is hij op de vlucht geslagen vanwege alle geweld.

Zie je Seth een beetje voor je? Een kapot leven, al heel jong. Hij staat even model voor de toestand van onze wereld. Dat kan ver weg zijn, maar het kan ook heel dichtbij je zijn. Neem gerust je eigen plaatje in gedachten, misschien wel jezelf? We leven in een kapotte wereld. Daar zijn we het allemaal wel over eens. We voelen ons allemaal ongetwijfeld geraakt hierdoor, van welke religie we ook zijn. Welk verschil maakt het nu voor mij, als leerling van Jezus, dat ik uitga van de Schepper van deze aarde? Als ik begin bij de Schepper van deze aarde, zie ik drie belangrijke overtuigingen, die ik kort schets:

1. God kiest voor deze wereld… dat maakt deze wereld kostbaar

Waarom zou de Schepper betrokken willen blijven bij zo’n kapotte aarde?! Omdat deze aarde allereerst Gods eigen handwerk is! Daarom heet hij de Schepper. Hij heeft deze wereld liefdevol gewild en gemaakt. Het draagt een goddelijk merk, wat door niets of niemand er af is te wrikken, hoe groot de kwade machten ook zijn!

Daarmee heeft alles wat bestaat – bomen, planten, dieren, mensen, grondstoffen, enz…. – een diepe waarde. Hoe verfrommelt, hoe weerzinwekkend, hoe uitzichtloos het leven er ook uit kan zien, als je als Seth bent of kijkt naar de situatie van Seth… God kiest voor deze aarde, voor Seth. Dat maakt alles kostbaar en geeft kwaliteit van leven. We staan op kostbare heilige grond!

Daarom is er niets wat geen goede zorg en respect verdient! Te beginnen bij mezelf, op mijn leefplekje op deze aardbol, met de mensen waar ik mee leef en werk, de spullen, de tuin. Deze houding inoefenen werkt armoede en uitbuiting tegen en geeft ruimte aan het leven.

Volgende keer overtuiging 2 en 3…

Gods Grond 3

Eén van de drie grote uitdagingen voor de kerk vandaag is, volgens mij: leven in het ritme van de Schepper, wat ook zorg voor de schepping inhoudt. Het gaat hier om het besef dat we altijd op Gods Grond leven. In meerdere blogs wil ik aan het besef werken dat wij een onderdeeltje zijn van een groot samenhangend systeem dat ‘aarde’ heet. Vervolgens probeer ik te beschrijven hoe het christelijk geloof een krachtige en hoopgevende houding aanmoedigt om op aarde te leven.
2187773984-1

A.

Of je nou atheïst, moslim, christen bent, of van wat voor levensbeschouwing nog meer je kan zijn, ik denk dat we het behoorlijk met elkaar eens zijn over wat ik in de vorige twee blogs geschreven heb: de aarde is wondermooi, maar staat ook onder druk! Daarbij zijn de problemen wereldomvattend: niet alleen het leven van mensen wordt bedreigd, ook hele ecosystemen worden bedreigd. De hele aarde staat onder druk.

Daarin speelt de mens een grote rol. Met al onze techniek kunnen we machtig veel bereiken. Tegelijk wordt het aan alle kanten duidelijk dat we met die macht ook de aarde plunderen en uitputten. “Het modernisme eigent zich de aarde toe, zuigt hem leeg om zelf almaar verder op te kunnen zwellen” (Wetsbroek, 131). Ook de waarschuwing van de paus past helemaal in deze lijn: “Nooit hebben wij ons gemeenschappelijk huis (de aarde) zo mishandeld en beschadigd als in de laatste twee eeuwen.”

B.

Waar gaat het heen? is dan de vraag. Hoe ziet de toekomst van de aarde eruit, als de aarde zo onder druk staat? Hier komen we op belangrijke vragen, die verder gaan dan kijken naar wetenschappelijke feiten. Met deze vragen over de toekomst van de aarde komen we op levensbeschouwelijk terrein.the-future-of-the-world-in-english-11-638

Vanuit alle verzamelde wetenschappelijke informatie, probeert Westbroek de toekomst in te turen, maar ziet geen vastgesteld doel waar alle ontwikkelingen zullen uitkomen. “Altijd zullen er weer nieuwe problemen opduiken die de voortgang belemmeren. Er is geen einde aan de geschiedenis; het blijft altijd modderen” (Westbroek, 287). “De toestand zal nooit paradijselijk zijn, want de spiraal van vernietiging en opbouw… zal geen einde nemen” (Westbroek, 301). Volgens Westbroek zal de aarde zichzelf steeds weer corrigeren en een hernieuwde toestand innemen.

Ik snap Westbroek heel goed. Als je vanuit je menselijke vermogens (3D) vooruit probeert te turen, is dit een conclusie die je je goed kan voorstellen. Tegelijk gaat het juist hier bij mij kriebelen! We hebben het hier niet meer over feiten, maar over levensbeschouwing. En dan gaat er bij mij toch ook een vierde dimensie meezingen: ik volg Jezus, die een toekomstplaatje opent van een nieuwe hemel en aarde. Dit is voor mij geen blinde gok, maar een gegrond geloof.

C.

Juist als ik me verdiep in Jezus en zijn achtergrond, kom ik de Schepper tegen, die deze wereld gewild heeft (ook al blijven er heel veel vragen open staan over het proces van deze aarde). Deze ontdekking van de Schepper van de aarde geeft nog meer diepte in het kijken naar deze wereld:

  1. Het geeft een aanwijzing waarom dat paradijselijke er nu nog niet is: deze aarde is nog veel dieper verstoord dan je denkt, met name door de hoogmoed van die bijzondere schepping – de mens. Dat inzien maakt je bescheiden.
  2. Het ontdekken van de Schepper maakt hoop wakker: de ‘spiraal van vernietiging en opbouw’ is geen blinde macht, maar heeft z’n grenzen. De uitkomst is een paradijselijke nieuwe hemel en aarde.
  3. Het ontdekken van de Schepper maakt niet onverschillig in het omgaan met de aarde. Juist het omgekeerde: ook al zullen wij geen paradijs scheppen, zorgvuldig omgaan met deze aarde is waardevol, omdat er hoop is voor deze wereld. Leven in het ritme van de Schepper doet ertoe!

Maar als God zijn geschapen wereld van ruimte, tijd en materie niet wil afschrijven, maar echt wil verlossen, dan komen we voor de volgende vraag te staan: hoe zou het zijn om die verlossing, die genezing en transformatie hier en nu al te vieren, en zodoende op gepaste wijze naar Gods uiteindelijke plan toe te leven? (Tom Wright, Verrast door hoop (pg. 217)

Volgende keer nog wat uitgebreider over deze 4e (christelijke) dimensie…

 

Gods Grond 2

2187773984-1Eén van de drie grote uitdagingen voor de kerk vandaag is, volgens mij: leven in het ritme van de Schepper, wat ook zorg voor de schepping inhoudt. Het gaat hier om het besef dat we altijd op Gods Grond leven. In meerdere blogs wil ik aan het besef werken dat wij een onderdeeltje zijn van een groot samenhangend systeem dat ‘aarde’ heet. Vervolgens probeer ik te beschrijven hoe het christelijk geloof een krachtige en hoopgevende houding aanmoedigt om op aarde te leven.

Die opmerking van Wubbo Ockels kwam sterk bij me binnen: “… die ene aarde daarginds, daar leeft alles op. Het enige dat die aarde beschermt is dat dunne laagje blauwe lucht dat eromheen zit.” Het roept diepe verwondering op voor onze planeet, maar het laat me ook schrikken.

Verwondering

De aarde leeft. En niet zomaar een allegaartje van levende wezens die naast of tussen elkaar leven, maar alles hangt met alles samen! Waar je ook op aarde komt, je hebt altijd te maken met de vaste grond onder onze voeten, de oceanen, de lucht en leven om je heen. Al die onderdelen werken op elkaar in. Alles wat leeft komt met elkaar in aanraking omdat het dezelfde lucht, hetzelfde water, hetzelfde voedsel en dezelfde energie aan elkaar doorgeeft. titelbild_resdVan DNA en eiwitten, cellen, dieren, planten, mensen tot hele ecosystemen… het werkt allemaal op elkaar in. Wat wij ook doen, we kunnen niet zonder energie, grondstoffen, water, lucht, leven. Zo’n kort stukje kan het nooit goed uitdrukken, maar wat zit het knap in elkaar! Dat roept verwondering en ontzag op.

Schrik

Tegelijk kan je ook schrikken, als je hier langer over doordenkt: op die ene aarde leeft alles. Je kan er niet vanaf stappen. Er zijn ook grenzen. De wereldbevolking groeit op deze aardbol, ze nemen meer ruimte in. Ondertussen doen al die mensen een steeds groter beroep op de natuurlijke voorraden van grondstoffen en brandstoffen. terupoeMaar die kunnen uitgeput raken! Verder worden we ons steeds meer bewust van klimaatverandering overal op aarde, de zeespiegel stijgt, epidemieën grijpen razendsnel wereldwijd om zich heen. Allemaal problemen waar vroeger niemand bij stilstond, maar die nu ‘hot’ zijn. Dat is bedreigend!

De mens?

Welke rol spelen wij, mensen, hierin? We benadrukken graag de unieke positie van de mens op deze wereld. Ook christenen grijpen dat al gauw aan, met de bijbel in de hand. Daar komen we nog wel op. Maar het kan hier geen kwaad om ook te benadrukken dat wij mensen ‘maar’ een stukje schepping zijn. Vanuit de ruimte gezien, alles bij elkaar genomen, zijn wij maar een klein schakeltje. “God, de HEER, vormde de mens uit stof, uit aarde…” (Genesis 2:7) De aarde behoort ons niet toe; wij behoren de aarde toe. Dit is Gods grond!

Maar dat we dit zo kunnen zeggen, van een afstandje er naar kunnen kijken en erover nadenken, geeft wel aan dat wij een apart stukje aarde zijn: aardbewoners met een eigen verantwoordelijkheid voor deze aarde! Daarover een volgende keer meer…

Zolang we het idee koesterden van een onbeperkte toestroom van grondstoffen, konden we proberen deze plek naar eigen welbevinden in te richten. Maar nu, vanuit de ruimte gezien, werd de mensheid een bijna onzichtbaar, ongetemd monster, een bedreiging voor deze unieke oase in de ruimte. (Westbroek, 129-130)

Gods Grond 1

Eén van de drie grote uitdagingen voor de kerk vandaag is, volgens mij: leven in het ritme van de Schepper, wat ook zorg voor de schepping inhoudt. Het gaat hier om het besef dat we altijd op Gods Grond leven. In meerdere blogs wil ik aan het besef werken dat wij een onderdeeltje zijn van een groot samenhangend systeem dat ‘aarde’ heet. Vervolgens probeer ik te beschrijven hoe het christelijk geloof een krachtige en hoopgevende houding aanmoedigt om op aarde te leven.as08-14-2384

Kijk ’s goed naar deze foto. Vind je vast niet zo bijzonder. Wij zijn dit soort foto’s wel gewend. Maar deze foto geeft een heel bijzonder moment aan…. Op kerstavond, 24 december 1968, cirkelden drie astronauten in hun Apollo 8-capsule om de maan. Op een gegeven moment kwamen ze achter de maan vandaan en zagen de aarde naast het maanoppervlak. Eén van de astronauten riep het uit: “Moet je nu eens kijken. De aarde komt op!” Toen werd deze foto gemaakt.

Een week later verscheen deze kleurenfoto op de voorpagina van alle belangrijke kranten en tijdschriften. Miljoenen mensen keken voor de allereerste keer naar onze eigen planeet. Een magisch moment: dit was de eerste keer, zolang de aarde bestaat, dat mensen op aarde van een afstand naar hun eigen planeet zaten te kijken. Volgens Westbroek zette dit de belangrijkste ontwikkeling in ons zonnestel in gang: de bewustwording van de planeet aarde (pg. 7).

Wat valt die aarde op in de donkere ruimte: een zacht gekleurde aarde naast het kale maanlandschap. Astronaut Borgman schrijft later:

Ik keek toevallig uit een van de nog beschikbare raampjes, precies op het moment dat de aarde boven de horizon van de maan verscheen. Het was het mooiste, aangrijpendste beeld van mijn leven, dat een stroom van nostalgie, van gewoon heimwee in me losmaakte. De aarde was het enige ding in de ruimte dat kleur had. Al het andere was zwart of wit, maar de aarde niet. Hij was vooral blauw, zacht en vredig, met de continenten in rossig bruin. En steeds de witte wolken, als lange wattenslierten uitgespreid over die immense bol (aangehaald in Westbroek, 119-120).

De aarde is echt een unieke bol! Voor zover nu bekend is het het enige hemellichaam in het zonnestelsel waar vloeibaar water in grote hoeveelheden aan het oppervlak voorkomt. Dit helpt je ook te beseffen hoe kwetsbaar onze planeet is. Wubbo Ockels, een nederlandse astronaut, heeft dat gevoeld, toen hij vanuit de ruimte de aarde zag. Het bepaalde daarna zijn levensroeping op aarde.

“Je denkt: de ruimte is niks. Waardeloos en levensgevaarlijk. Maar die ene aarde daarginds, daar leeft alles op. Het enige dat die aarde beschermt is dat dunne laagje blauwe lucht dat er omheen zit.” (Wubbo Ockels in Trouw).

Een volgende keer kijken we nog wat beter naar de aarde als geheel…

5cddeec17c3db01dfefac8e59df7d220

 

Uitdaging

Hoe ga ik bezig met het uitwerken van de uitdagingen, die ik eerder heb opgesomd? Als ik de uitdaging omzet in een vraag wordt het: ‘Wat is nodig om van de beginsituatie (“Wat wij ervan maken”) te groeien richting het doel (“Gods idee”)?’ Hierin lijkt het woord ‘groeien’ me erg belangrijk. a494934Ik geloof niet in een stoer plan of programma, wat even neer gezet moet worden om dit doel te bereiken. Het gaat er veel eerder om dat we bepaalde kernpunten hoger op de agenda van de kerk zetten, die de groei richting het doel voeden en stimuleren. Zo zal ook het karakter van de blogs eruit zien: geen statements en stellingen over oplossingen, maar de ‘ingrediënten’ wat preciezer proberen te tekenen van de maaltijd die nodig is om gevoed te worden en te groeien.

Hierin is mijn startpunt de kerk. Nog preciezer: de plaatselijke gemeente, die leeft onder de belijdenis dat Jezus Heer is. Dat vraagt om in te oefenen dat ze ‘lichaam van Christus’ is. Vandaaruit komt het uit-leven in Gods wereld. Hier zijn de drie uitdagingen op gericht.

Ik zie het ongeveer zo voor me:

  1. De gemeente van Christus groeit… door het besef dat ze onderdeel is van het groot-verhaal van God. Ze groeit als ‘lichaam van Christus’ doordat de gemeenteleden hun plek innemen als leerlingen van Jezus. Hierdoor leren ze Gods Gezicht zien en groeien in de omgang met Hem.
  1. De gemeente van Christus groeit… door in te zien dat ze altijd op Gods Grond leven. De leden zijn zelf een stukje van Gods scheppingswerk. Ze groeien in de liefde voor hun Schepper, door lief te hebben wat God liefheeft: zijn kostbare schepping. Dit uit zich in zorg voor Gods schepping en leren leven in Gods ritme.
  1. De gemeente van Christus groeit… door zich in te zetten voor de verspreiding van het goede nieuws. Ze zoekt hoe ze Gods Genade kan laten spreken naar de mensen waartussen de gemeenteleden elke dag leven. Zo oefenen ze zich in een missionair leven.

Gods Gezicht, Gods Grond en Gods Genade… lijken me drie mooie kernwoorden om de drie uitdagingen mee uit te drukken, om te groeien naar Gods idee. Een volgende keer wil ik beginnen met de tweede: Gods Grond.

“…Dan zullen we, door ons aan de waarheid te houden en elkaar lief te hebben, samen volledig toe groeien naar hem die het hoofd is: Christus.” (Efeze 4:15)

De harteklop

1200x630bf

Ons hart springt op bij de gedachte dat God Jezus verhoogd over ieder menselijk en geestelijk gezag en elke macht. Als Jezus terug komt, zal iedere centimeter gevuld worden door zijn stralende gewaad. Het gebries van zijn paard zal door de Himalay’s echoën, de huizen van de Inuits op Alaska binnen dringen en door de geheime kamers van het Kremlin klinken tot in duizenden piepkleine keukentjes in de sloppenwijken van Brazilië. Zijn zwaard zal de krachtigste afgoden van de mensheid met één zwaai vernietigen. Hij zal schitteren als tien miljoen zonnen in zijn stralende heiligheid.  Op die dag zal iedereen op de knieën gaan voor Hem die alle gezag heeft (Filippenzen 2:10-11).

Dit verlangen motiveert ons om door te gaan in het uitvoeren van de opdracht om leerlingen te maken onder alle volken, want het einde zal komen als “het goede nieuws over het koninkrijk in de hele wereld wordt verkondigd als getuigenis voor alle volken” (Matteüs 24:14). Op de dag dat Jezus terug komt zal Hij “geprezen worden door al de zijnen” en “geëerd worden door allen die tot geloof gekomen zijn” (2 Thessalonicenzen 1:10). Leerlingen maken betekent mensen terug laten kijken naar de persoon en het werk van Christus en vooruit laten kijken naar de dag dat Christus terug komt.

(Uit: All Authority. How the Authority of Jesus upholds the Great Commission, van Joey Shaw, pg. 90-91 – mijn vertaling)

Uit deze harteklop spreekt:

  1. Besef van groot-verhaal en onze plek daarin als leerlingen van Jezus
  2. Zorg voor zijn schepping
  3. Missionair leven